Odchwaszczanie łubinu powschodowo forum – porady i dyskusje

Masz problem z chwastami w łubinie po wschodach i szukasz konkretnych doświadczeń z forów rolniczych? Tutaj znajdziesz podsumowanie sprawdzonych praktyk i aktualnych przepisów. Zobacz, jak inni radzą sobie z odchwaszczaniem łubinu powschodowo i czego lepiej nie powtarzać.

Dlaczego odchwaszczanie łubinu powschodowo jest tak trudne?

Na polach z łubinem wielu rolników widzi ten sam obraz: roślina strączkowa rośnie, a między rzędami coraz gęstsze dywany komosy, przytulii i fiołków. Wtedy pojawia się pokusa, by sięgnąć po mocny oprysk po wschodach. W łubinie sytuacja wygląda inaczej niż w grochu czy soi, bo wachlarz herbicydów powschodowych jest mocno ograniczony przepisami.

Obecnie rolnik ma prawo zwalczać chwasty dwuliścienne w łubinie tylko przed wschodami – legalnie działają w tym terminie substancje takie jak linuron, prosulfokarb i pendimetalina. Po wschodach łubinu dopuszczone są wyłącznie środki na chwasty jednoliścienne. Kto próbuje sięgać po dawne schematy, znane z buraka czy ziemniaka, ryzykuje nie tylko fitotoksyczność, ale i poważne konsekwencje przy kontroli.

Ograniczenia prawne

Jeszcze kilka lat temu rolnicy na forach opisywali zabiegi powschodowe w łubinie z użyciem metamitronu znanego z buraka cukrowego. W realiach aktualnych etykiet metamitron nie ma już rejestracji w łubinie, więc każdy taki zabieg staje się złamaniem prawa. Oficjalne komunikaty Inspekcji Ochrony Roślin jasno wskazują, że liczy się nie tylko substancja, ale też uprawa i termin zastosowania.

Z drugiej strony lista środków zarejestrowanych do łubinu jest bardzo krótka. Dla porównania – w grochu dostępna jest długa lista herbicydów, a w łubinie mówimy zaledwie o 14 herbicydach z rejestracją, z czego tylko 4 preparaty na chwasty dwuliścienne. To sprawia, że dobry zabieg przedwschodowy decyduje o całym sezonie.

Obecnie nie ma możliwości legalnego zwalczania chwastów dwuliściennych powschodowo w łubinie, dlatego zabieg po siewie ma ogromne znaczenie.

Wpływ pogody i terminów siewu

Wiosną duże znaczenie ma przebieg pogody. W wielu regionach Polski – zwłaszcza na cięższych glebach – wczesne, częste deszcze uniemożliwiały zarówno siew, jak i siew połączony z odchwaszczaniem przedwschodowym łubinu. Gdy opryskiwacz nie wjechał w pole tuż po siewie, chwasty startują razem z łubinem i szybko wygrywają konkurencję o wodę oraz światło.

Do tego dochodzi głębokość umieszczenia nasion. Przy środkach takich jak Boxer 800 EC czy Stomp Aqua 455 CS etykieta wyraźnie zaleca umieszczenie nasion na 3–5 cm. Zbyt płytki siew zwiększa ryzyko uszkodzenia łubinu, a zbyt głęboki opóźnia wschody i ułatwia chwastom start.

Jak zaplanować odchwaszczanie łubinu przed wschodami?

Skoro po wschodach nie da się legalnie zwalczyć chwastów dwuliściennych, cała strategia powinna opierać się na dobrze zaplanowanym zabiegu przedwschodowym. W praktyce oznacza to dobór środka do składu zachwaszczenia i rodzaju gleby oraz pilnowanie terminu aplikacji tuż po siewie.

Herbicydy na chwasty dwuliścienne

Na chwasty dwuliścienne w łubinie dostępne są tylko trzy substancje czynne: linuron, prosulfokarb oraz pendimetalina. Na ich bazie zarejestrowano m.in. Afalon Dyspersyjny 450 SC, Dongola 450 SC, Boxer 800 EC i Stomp Aqua 455 CS. Preparaty różnią się terminem stosowania, dawką i spektrum zwalczanych gatunków, ale wszystkie wymagają dobrze uprawionej, wyrównanej powierzchni pola.

Środki oparte na linuronie stosuje się bezpośrednio po siewie w dawce 1,25–1,5 l/ha. Boxer 800 EC na prosulfokarb można aplikować do 5 dni po siewie w ilości 3–4 l/ha, a Stomp Aqua 455 CS z pendimetaliną również do 5 dni po siewie, zwykle w dawce 2,6 l/ha. Wybór zależy między innymi od tego, czy na polu dominuje komosa biała, gwiazdnica, czy może chwastnica jednostronna.

W praktyce wielu rolników łączy zabieg herbicydowy z wałowaniem po siewie. Dzięki temu tworzy się równomierna warstwa gleby, w której środek tworzy barierę dla kiełkujących chwastów. Gdy struktura gleby jest grudkowata, działanie preparatu bywa nierówne i między łubinem pojawiają się „wyspy” komosy.

Najczęstsze chwasty w łubinie

Z relacji z forów i doświadczeń polowych wynika, że łubin szczególnie cierpi z powodu kilku powtarzających się gatunków. Różne herbicydy różnie radzą sobie z tymi chwastami, dlatego warto znać ich nazwy i biologię. Dzięki temu łatwiej dobrać dawkę i termin oprysku.

W uprawach łubinu często pojawiają się między innymi:

• komosa biała (lebioda),
• gwiazdnica pospolita,
• jasnota purpurowa i jasnota różowa,
• przytulia czepna,
• fiołek polny i fiołek trójbarwny,
• rdesty (ptasi, plamisty, powojowaty),
• rumianek pospolity i rumian polny,
• tasznik pospolity oraz pokrzywa żegawka.

Gdy na danym polu dominują określone gatunki, opłaca się prowadzić notatki z przebiegu sezonu. W kolejnym roku przy planowaniu zasiewów i doborze środka do odchwaszczania łubinu można wtedy lepiej dobrać preparat i termin jego zastosowania.

Jak zwalczać chwasty jednoliścienne powschodowo w łubinie?

Inaczej wygląda sytuacja przy chwastach jednoliściennych. Tu rejestr środków jest szerszy, a wiele preparatów działa powschodowo, gdy łubin ma już pierwsze liście. Rolnik ma do wyboru kilka substancji czynnych: chizalofop-P etylu, fluazyfop-P butylu, kletodym oraz propachizafop.

Preparaty z chizalofop-P etylu

Do tej grupy należą między innymi Achiba 05 EC, Pilot 10 EC i znana wielu gospodarstwom Targa Super 05 EC. Achiba 05 EC stosuje się od fazy w pełni rozwiniętego pierwszego liścia łubinu (BBCH 11) w dawce 0,75–2,5 l/ha. Szerszy zakres dawek pozwala dobrać intensywność zabiegu do gatunku chwastu i jego fazy.

Pilot 10 EC można używać od fazy dwóch liści chwastów do końca ich krzewienia (BBCH 12–29) w dawce 0,5–1,25 l/ha. Niższe dawki sprawdzają się zwykle na jednoroczne chwasty jednoliścienne. Targa Super 05 EC ma podobny zakres stosowania w łubinie – od rozwiniętego pierwszego liścia właściwego aż do fazy, gdy widoczne są pierwsze płatki, a pąki wciąż pozostają zamknięte (BBCH 11–59), przy dawce 0,75–2,5 l/ha.

Fluazyfop-P butylu i kletodym

Kolejna grupa to herbicydy oparte na fluazyfop-P butylu, czyli Fusilade Forte 150 EC i Trivoko. Stosuje się je, gdy łubin ma 2–4 liście, a według etykiety także do fazy zwarcia międzyrzędzi (BBCH 30–33), jednak nie później niż do ukazania się pąków kwiatowych (BBCH 50). Te preparaty dobrze radzą sobie m.in. z chwastnicą jednostronną, miotłą zbożową, owsem głuchym, włośnicą zieloną czy wyczyńcem polnym.

Fusilade Forte 150 EC zalecany jest w dawce 0,6–2,5 l/ha. Gdy na polu dominuje perz właściwy, wykorzystuje się dawki z górnego zakresu, zwłaszcza po uproszczonej uprawie roli, gdzie rozłogi nie zostały porządnie pocięte. Trivoko stosuje się w ilości 0,75–3 l/ha, a wyższe dawki również celują w perz i wiechlinę roczną.

Propachizafop w praktyce polowej

W łubinie dużą popularność zyskują środki z substancją propachizafop. Należą do nich Agil-S 100 EC, Vima-Propachizafop oraz nowsza Zetrola 100 EC. Zgodnie z etykietą można je stosować od fazy trzeciego liścia łubinu (BBCH 13), co daje pewną elastyczność przy późniejszych wjazdach w pole.

Dawki mieszczą się w przedziale 0,5–1,5 l/ha w zależności od gatunku i fazy chwastów. Preparaty te zwalczają chwastnicę jednostronną, miotłę zbożową, owies głuchy, palusznik krwawy, perz właściwy, a także samosiewy zbóż i włośnicę. Dzięki temu dobrze pasują do stanowisk po zbożach, gdzie problemem są samosiewy i rozłogi perzu.

Co mówią rolnicy na forach o łubinie i bobiku?

Na forach rolniczych często pojawia się porównanie łubinu z bobikiem. Wielu użytkowników pisze, że w bobiku łatwiej „przegapić” odpowiedni moment zabiegu i wtedy pole zarasta lebiogą do tego stopnia, że zbiory przypominają czyszczenie chwastów, a nie zbiór rośliny uprawnej. Jeden z rolników opisał sytuację, gdzie z 1 ha bobiku uzyskał zaledwie około 30 worków po 50–60 kg, a reszta przyczepy wypełniła się komosą białą.

„Po przemłynkowaniu była cała dwukołówka lebiody, a bobiku tylko kilkadziesiąt worków” – to przykład relacji z forum, który dobrze pokazuje skutki źle zaplanowanego odchwaszczania.

W dyskusjach często pojawiają się te same pytania: czym pryskać, w jakiej fazie roślin, jak połączyć odchwaszczanie łubinu i bobiku w jednym gospodarstwie. Doświadczeni rolnicy zwracają uwagę, że nie ma jednego złotego schematu dla każdego pola. Podkreślają, że liczy się znajomość dominujących chwastów, historii pola i realnych możliwości wjazdu w odpowiednim terminie.

Z wypowiedzi praktyków da się wyciągnąć powtarzające się błędy, które prowadzą do zachwaszczenia łubinu i bobiku. Najczęściej wymieniane pomyłki to:

1. brak zabiegu przedwschodowego z powodu opóźnionego siewu lub deszczu,
2. niewłaściwa głębokość siewu przy środkach doglebowych,
3. sięganie po środki bez rejestracji w danej uprawie „bo u sąsiada zadziałało”,
4. zbyt późny zabieg na chwasty jednoliścienne, gdy perz jest już mocno rozkrzewiony,
5. niedokładne dobranie dawki do fazy rozwojowej chwastów.

Rolnicy, którzy przez kilka sezonów prowadzili notatki z zabiegów i obserwowali pole, często piszą, że dopiero po 2–3 latach udaje się naprawdę opanować problem lebiody i przytulii w łubinie oraz bobiku. Widać wtedy, jak wczesny oprysk przedwschodowy łączy się z właściwym terminem zabiegu graminicydem po wschodach.

Jak ograniczyć zachwaszczenie łubinu metodami agrotechnicznymi?

Czy sama chemia wystarczy, by łubin i bobik były „czyste”? Wielu doradców odpowiedziało już na to pytanie przecząco. Środki ochrony roślin lepiej działają wtedy, gdy wspiera je odpowiednia agrotechnika. Chodzi zarówno o zmianowanie, jak i o strukturę gleby oraz obsadę roślin.

Agrotechnika i zmianowanie

Łubin lubi stanowiska wolne od dużej presji chwastów, dlatego świetnie sprawdza się w zmianowaniu po zbożach, gdzie w poprzednim roku wykonano skuteczną walkę z perzem i komosą. Gdy pole po kukurydzy lub buraku jest już mocno zachwaszczone, łubin często przegrywa konkurencję z chwastami od pierwszych tygodni. Ciekawym rozwiązaniem bywa wysiew mieszanki zboże + roślina motylkowa na zielony nawóz rok wcześniej.

Istotny wpływ ma także dokładne przygotowanie pola. Dobrze uprawiona rola, bez głębokich kolein i brył, sprzyja równomiernemu rozkładowi herbicydu w warstwie powierzchniowej. Gdy pole jest „łaciate”, oprysk działa w plamach, a chwasty korzystają z wolnych miejsc. Doświadczenie wielu gospodarstw pokazuje, że staranna uprawa przedsiewna często daje lepszy efekt niż zwiększanie dawki środka.

Siew, obsada i mechaniczne odchwaszczanie

Obsada łubinu i bobiku ma wpływ na zachwaszczenie równie mocno jak chemia. Gęstszy siew przy dobrze dobranym terminie pozwala roślinom szybciej zacienić międzyrzędzia. Gdy łubin długo wschodzi, a chwasty startują szybciej, nawet najlepszy herbicyd nie zatrzyma w pełni ich ekspansji. Wtedy pojawia się miejsce na mechaniczne zabiegi międzyrzędowe, zwłaszcza w szerokich rzędach.

Część rolników opisuje na forach dobre efekty z pielnikiem stosowanym we wczesnych fazach rozwoju łubinu. Zabieg wykonany w suchy, słoneczny dzień szybko niszczy młode chwasty, które kiełkowały po zadziałaniu herbicydu doglebowego. Gdy do tego dojdzie właściwie dobrany preparat z grupy Fusilade Forte 150 EC, Trivoko czy Agil-S 100 EC, pole ma szansę wyglądać dużo lepiej niż w przypadku bazowania tylko na jednym zabiegu.