Ile wody na hektar oprysku?

Planujesz oprysk i zastanawiasz się, ile wody na hektar oprysku będzie najlepsze dla twojej uprawy. W tym tekście znajdziesz konkretne wartości, proste przeliczenia i wskazówki kalibracji opryskiwacza. Dzięki temu łatwiej ustawisz zarówno środki ochrony roślin, jak i RSM.

Od czego zależy ilość wody na hektar oprysku?

Najpierw trzeba zrozumieć, że nie ma jednej uniwersalnej dawki typu 200 litrów na wszystko. Ilość cieczy roboczej zależy od tego, czy podajesz herbicyd, fungicyd, insektycyd czy nawóz dolistny. Duże znaczenie mają też gatunek roślin, faza rozwojowa oraz budowa łanu.

Inaczej wygląda oprysk niskich zbóż w fazie krzewienia, a inaczej gęstego rzepaku w pełnym kwitnieniu. Znaczenie mają także rodzaj rozpylaczy, kroplistość, prędkość jazdy i warunki pogodowe. Im gęstszy i wyższy łan, tym więcej wody potrzeba, aby dokładnie go pokryć.

W praktyce ilość wody zwiększasz lub zmniejszasz w zależności od kilku sytuacji typowych w polu:

• gęsty, wysoki łan roślin wymaga większej dawki cieczy niż młode siewki,
• przy dużym nasileniu chorób lub szkodników warto podnieść ilość wody,
• zabiegi doglebowe i łączone mieszaniny kilku środków zwykle potrzebują większego wydatku,
• przy wietrze do około 3 m/s i grubych kroplach zwiększa się dawkę, aby ograniczyć znoszenie.

Rodzaj środka ochrony

Dla herbicydów często lepsze efekty daje mniejsza ilość wody. Stężenie substancji aktywnej jest wtedy wyższe, co poprawia działanie na chwasty. Typowy zakres to 150–200 l/ha, a w niektórych zabiegach z glifosatem nawet około 100 l/ha.

W przypadku fungicydów najważniejsze jest dobre pokrycie każdej części rośliny. Tutaj zwykle stosuje się wyższe dawki wody, często 200–300 l/ha, a przy gęstym rzepaku czy ziemniakach przed desykacją nawet 400 l/ha. Insektycydy mieszczą się zazwyczaj w przedziale około 200–250 l/ha, zwłaszcza przy dużej liczebności szkodnika.

Charakter uprawy i faza rozwojowa

Od wschodów do wczesnych faz rozwoju roślin potrzeba mniej wody, bo rośliny mają niewielką powierzchnię liści. Dla zbóż od wschodów do fazy strzelania w źdźbło stosuje się zazwyczaj 100–200 l/ha. W wyższych fazach, gdy łan jest zwarty, zakres rośnie do 150–300 l/ha.

Rzepak jest bardziej wymagający pod względem dawki cieczy. We wczesnych fazach (wschody do pąkowania) sprawdza się 200–250 l/ha, natomiast od kwitnienia do dojrzewania często potrzebne jest 200–400 l/ha. Kukurydza w fazie do 6 liści zwykle wymaga 150–200 l/ha, a od 9 liści do wytworzenia kolb stosuje się zakres 200–400 l/ha.

Podstawową wskazówką zawsze jest etykieta środka ochrony roślin, gdzie podany jest zalecany przedział dawki wody na hektar.

Ile wody na hektar przy herbicydach, fungicydach i insektycydach?

Zalecenia dla poszczególnych grup środków są dość powtarzalne i dobrze opisane przez instytuty badawcze oraz producentów. Warto je traktować jako punkt wyjścia, a następnie dopasować do własnego opryskiwacza i warunków pola.

Herbicydy

Przy zabiegach nalistnych na chwasty rolnicy najczęściej stosują 150–200 l/ha. Taka ilość daje dobre połączenie wysokiego stężenia substancji czynnej i przyzwoitego pokrycia liści. Przy glifosacie, zwłaszcza w zabiegach pożniwnych, często schodzi się nawet do 100 l/ha, dzięki czemu rośnie stężenie i skuteczność działania na stare chwasty.

Przy zabiegach doglebowych lub doglebowo–nalistnych w suchych warunkach ilość wody powinna być wyższa. Dla herbicydów doglebowych typowy zakres to 200–250 l/ha. Zabiegi przeciw szkodnikom glebowym wymagają jeszcze większego wydatku cieczy, nawet 300–400 l/ha, aby środek dotarł w głąb profilu glebowego.

Fungicydy

Grzybobójcze zabiegi T1–T3 na zbożach zwykle wykonuje się przy dawce 180–250 l/ha. Im wyższy łan i gęstsze ulistnienie, tym bliżej górnej granicy warto się ustawić. Przy ochronie kłosa wystarcza często około 150–200 l/ha, ponieważ chronisz górne piętro łanu.

W rzepaku i ziemniakach dawki są z reguły wyższe. Ochrona okołokwitnieniowa rzepaku dobrze wychodzi przy 250 l/ha, a desykacja łęcin ziemniaka czy buraka wymaga nawet 400 l/ha. Dzięki temu ciecz dociera do wszystkich części rośliny, także w głębi łanu.

Insektycydy

Dla insektycydów przyjmuje się zazwyczaj minimum 200 l/ha. Jeżeli presja szkodnika jest wysoka, wartość tę należy podnieść, aby dokładnie zwilżyć miejsca jego żerowania. Dotyczy to na przykład oprysków na mszyce w gęstym łanie lub na słodyszka w rzepaku.

Przy ochronie kłosa ilość wody może być nieco mniejsza niż w rzepaku, bo chronisz mniejszą powierzchnię. Przy ochronie całej rośliny, zwłaszcza wysokiej i silnie rozgałęzionej, dawkę wody lepiej zwiększyć, niż ją zaniżyć.

Dla porządku warto zestawić orientacyjne dawki wody dla wybranych upraw w formie prostej tabeli:

Ile wody do nawożenia dolistnego i RSM?

Przy nawozach dolistnych dawki wody są z reguły zbliżone do tych stosowanych przy herbicydach nalistnych. Dochodzi jednak kwestia bezpieczeństwa roślin, bo zbyt stężony roztwór może przypalić liście. Przy RSM sytuacja jest jeszcze bardziej wrażliwa, ponieważ roztwór ma wysokie stężenie azotu i większą gęstość niż woda.

Nawożenie dolistne

Dla nawozów z mikroelementami typowy wydatek wody to 150–250 l/ha. Pozwala to równomiernie pokryć liście i jednocześnie utrzymać bezpieczne stężenie. Przy moczniku dolistnym i gęstych mieszaninach często idzie się w stronę 200–300 l/ha, szczególnie w ciepłe dni.

Przy nawożeniu dolistnym ważne jest także pH i jakość wody. Twarda woda może obniżać rozpuszczalność niektórych składników, dlatego często dodaje się adjuwanty poprawiające parametry cieczy. Dzięki nim roztwór lepiej przylega do liścia i wolniej spływa.

RSM

RSM 32% ma gęstość około 1,32 kg/l, czyli jest wyraźnie cięższy od wody. Opryskiwacz polowy z przepływomierzem, taki jak zestaw z komputerem TeeJet, zwykle jest fabrycznie skalibrowany na wodę. Przy podawaniu RSM przepływ może być nieco inny niż wskazanie komputera.

Jeśli komputer ma możliwość ustawienia gęstości cieczy, najlepiej wpisać wartość z etykiety lub tabel producenta, na przykład 1,32 dla RSM 32. Wtedy ustawiasz na panelu po prostu 200 l/ha, a elektronika przelicza przepływ. Jeżeli nie ma takiej opcji, nie warto ślepo stosować przelicznika 1,15 z forum, tylko zrobić krótką próbę wodną z RSM i sprawdzić, ile realnie wychodzi na hektar.

Najbezpieczniej jest przeliczyć dawkę RSM na masę azotu i potem skalibrować opryskiwacz pod konkretną gęstość poprzez prostą próbę na placu lub podwórku.

Prosta metoda wygląda tak. Napełniasz opryskiwacz określoną ilością RSM, ustawiasz na komputerze na przykład 200 l/ha i opryskujesz dokładnie zmierzony kawałek placu. Potem mierzysz ubytek cieczy w zbiorniku. Jeśli wyszło 230 l/ha zamiast zakładanych 200, wiesz, jaki współczynnik musisz wprowadzić w komputerze lub jak skorygować zadaną dawkę.

Jak samodzielnie wyliczyć dawkę wody i środka?

Aby dobrze dobrać dawkowanie trzeba znać kilka danych. Najważniejsze to: dawka środka na hektar, zalecana dawka cieczy roboczej na hektar, powierzchnia pola oraz pojemność zbiornika opryskiwacza. Te informacje znajdziesz na etykiecie preparatu i w dokumentacji maszyny.

Krok po kroku na przykładzie

Załóżmy, że producent zaleca 2 l/ha środka, dawka wody to 500 l/ha, a twoje pole ma 30 ha. Opryskiwacz ma zbiornik 1000 l. Najpierw liczysz całkowitą ilość środka na całą powierzchnię. Dwa litry razy trzydzieści hektarów daje 60 l preparatu.

Potem obliczasz, ile hektarów opryskasz na jednym zbiorniku. Skoro zużywasz 500 l wody na hektar, a masz 1000 l w zbiorniku, jednorazowo opryskasz 2 ha. Oznacza to, że zbiornik musisz napełnić piętnaście razy, aby zrobić całe pole. Do jednego zbiornika wlewasz wtedy 4 litry preparatu, bo 2 l/ha razy 2 ha daje 4 litry.

Wzór na dawkę środka na zbiornik

Możesz to zapisać prostym wzorem w słowach. Dawka środka na zbiornik to iloczyn pojemności zbiornika i dawki preparatu na hektar podzielony przez dawkę cieczy na hektar. Liczysz więc najpierw, ile hektarów obsłuży jeden zbiornik, a potem mnożysz tę liczbę przez dawkę środka na hektar.

W praktyce wygląda to tak. Najpierw ustalasz, że przy 200 l/ha i zbiorniku 1200 l opryskasz 6 ha. Jeśli dawka herbicydu to 0,5 l/ha, na jeden zbiornik potrzebujesz 3 litry środka. Podobnie postępujesz przy każdej innej mieszaninie, także przy nawozach dolistnych czy mieszaninach zbiornikowych z kilkoma produktami.

Zanim zaczniesz mieszać preparaty, sprawdź w etykietach ich dawki i zalecaną ilość wody oraz skorzystaj z prostego przeliczenia hektarów na jeden zbiornik.

Jak kalibrować opryskiwacz pod wybraną dawkę wody?

Nawet najlepiej policzona dawka niewiele da, jeżeli opryskiwacz nie jest skalibrowany. Trzeba sprawdzić przepływ z rozpylaczy, ciśnienie robocze, prędkość jazdy oraz szczelność całego układu. Kalibrację zawsze wykonuj czystą wodą, a przy RSM dodatkowo zrób krótką próbę na małej powierzchni.

Na parametry zabiegu wpływa kilka elementów, które warto świadomie ustawić przed wjazdem w pole:

• Kroplistość – drobne krople lepiej pokrywają rośliny, ale są bardziej podatne na znoszenie przez wiatr,
• Ciśnienie robocze – dla rozpylaczy szczelinowych najczęściej mieści się w zakresie 0,2–0,5 MPa,
• Prędkość jazdy – zwykle 5–8 km/h, przy zabiegach wymagających bardzo dokładnego pokrycia nawet około 3 km/h,
• Ciśnienie w powietrzniku pompy – powinno wynosić mniej więcej 60–70 procent ciśnienia cieczy na manometrze.

Próbę wydatku cieczy wykonujesz, napełniając zbiornik wodą do określonego poziomu, włączając opryskiwacz na dokładnie jedną minutę pracy i mierząc ubytek. Możesz też mierzyć wypływ z pojedynczego rozpylacza. Na tej podstawie ustawiasz prędkość i ciśnienie tak, aby na polu uzyskać założone l/ha. Dzięki temu masz pewność, że dawka wody i środka pokrywa się z obliczeniami, a zabieg będzie równy na całej powierzchni pola.