Karmienie kurcząt 4 tygodniowych – czym karmić i jak często?

Masz w kurniku czterotygodniowe kurczaki i zastanawiasz się, co powinny jeść? W tym wieku ich potrzeby żywieniowe szybko się zmieniają. Z tekstu dowiesz się, czym karmić kurczęta 4 tygodniowe i jak często to robić, żeby rosły zdrowo i bez problemów z trawieniem.

Czego potrzebują kurczęta 4 tygodniowe?

Po około czterech tygodniach życia pisklęta nie są już delikatnymi maluchami z pierwszych dni, ale wciąż rozwijają się bardzo intensywnie. W tym czasie najszybciej rosną mięśnie, kości i pióra, dlatego dieta kurcząt musi dostarczać im energii i solidnej dawki białka. Organizm takich ptaków spala paszę szybciej niż dorosła kura, więc błędy w żywieniu szybko odbijają się na zdrowiu. Warto podkreślić, że właśnie teraz budujesz przyszłą wydajność niosek i brojlerów, bo sposób żywienia we wczesnym wieku wpływa na dalszy rozwój.

W wieku czterech tygodni przewód pokarmowy jest już lepiej rozwinięty niż tuż po wykluciu, ale nadal wrażliwy. Kurczęta radzą sobie z nieco grubsymi cząstkami paszy i ziarna, jednak nagła zmiana diety bywa ryzykowna. Lepiej robić to stopniowo, niż potem leczyć biegunki i zahamowanie wzrostu. Dla wielu hodowców to moment, gdy przechodzą z paszy typu starter na mieszanki dla rosnących kurcząt, czyli tak zwany grower.

Zapotrzebowanie na białko i energię

Bez białka nie ma piór ani mięśni. U kurcząt w wieku czterech tygodni dzienne zapotrzebowanie na ten składnik jest wciąż wysokie, chociaż już nie tak ekstremalne jak tuż po wykluciu. W praktyce oznacza to, że pasza dla kurcząt 4 tygodniowych powinna mieć około 18–20% białka. Niższy poziom spowalnia wzrost, zbyt wysoki obciąża nerki i wątrobę młodych ptaków. Białko powinno pochodzić z różnych źródeł, na przykład śruty sojowej, produktów zbożowych, a w późniejszym wieku także z mączki rybnej.

Energia w diecie pochodzi głównie ze zbóż. Pszenica i kukurydza to najczęściej wybierane ziarna, bo są łatwo dostępne i chętnie zjadane. Kukurydza jest bardzo kaloryczna, ale przy nadmiarze może powodować otyłość i kłopoty z trawieniem. Lepiej podawać ją jako dodatek do pełnoporcjowej paszy, a nie samodzielną podstawę żywienia. Warto też pilnować, aby do zboża zawsze był domieszany składnik białkowy, na przykład śruta sojowa.

Witaminy i minerały

Kości, skorupa przyszłych jaj i pióra powstają z minerałów i białka. Czterotygodniowe kurczęta intensywnie budują układ kostny, dlatego w diecie musi się znaleźć wapń i fosfor. Najprościej dostarczyć je przez gotowe mieszanki paszowe z dodatkiem premiksu mineralno-witaminowego. W hodowlach przydomowych stosuje się też drobno zmielone skorupki jaj, ale trzeba je dobrze wysuszyć i rozdrobnić, żeby ptaki łatwo je przyswoiły.

Witaminy A, D i E wspierają odporność, wzrok i rozwój kości. W dobrych paszach dla piskląt są już zawarte w odpowiednich ilościach, dlatego przy stosowaniu gotowych mieszanek nie trzeba ich dodatkowo podawać w formie kropli. Inaczej wygląda sytuacja, gdy bazujesz na domowych mieszankach zbożowych. Wtedy warto sięgnąć po preparaty witaminowo-mineralne dla drobiu, dodawane do wody lub paszy w dawce zaleconej przez producenta.

Czym karmić kurczęta 4 tygodniowe?

W wielu poradnikach pojawia się ogólne hasło czym karmić pisklęta kury, ale w wieku czterech tygodni pytanie staje się bardziej konkretne. To moment przejściowy między żywieniem typowo „niemowlęcym” a dietą zbliżoną do dorosłych kur. Kurczęta mogą jeść już więcej rodzajów pokarmu niż tylko pasza starter, ale wciąż potrzebują rozdrobnionych składników. Warto łączyć pełnoporcjową mieszankę z ziarnem, zielonkami i niewielkim udziałem warzyw oraz owoców.

Pasze pełnoporcjowe

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest gotowa mieszanka paszowa dla kurcząt w wieku 4–8 tygodni, często oznaczona jako grower. Taka pasza ma zbilansowaną ilość białka, energii, witamin i minerałów. Nie musisz już dosypywać śruty sojowej ani osobno wapnia, bo wszystko jest ujęte w recepturze. Granulat lub kruszonka powinny mieć frakcję dopasowaną do dzioba piskląt, czyli niezbyt duże granulki, które kurczak z łatwością chwytają.

Jeśli chcesz porównać różne rodzaje mieszanek, pomoże prosta tabela. Pokazuje ona typowe zastosowanie pasz w zależności od wieku piskląt i zawartości białka:

W praktyce czterotygodniowe kurczęta najczęściej dostają jeszcze resztki paszy starter, a równocześnie wprowadzasz już grower. Dobrze jest przez kilka dni mieszać oba rodzaje w jednym karmidle, stopniowo zwiększając udział paszy dla starszych piskląt. Taki spokojny przeskok ogranicza ryzyko biegunek.

Ziarna i mieszanki domowe

W wieku czterech tygodni możesz zacząć podawać niewielkie ilości ziarna. Najlepiej sprawdza się pszenica oraz delikatnie rozdrobniona kukurydza. Ziarno powinno być czyste, bez pleśni i kurzu, a do tego dobrze wysuszone. Kurczęta o tym wieku często chętniej jedzą mieszanki, w których ziarno jest tylko częścią porcji, niż samo ziarno sypane luzem do karmidła.

Przy domowych mieszankach warto dodać komponent białkowy, na przykład śrutę sojową lub gotową mieszankę białkowo-witaminową. Część hodowców dodaje też drobno siekane, ugotowane na twardo jajko, ale nie powinno to być jedyne źródło białka. Jeśli kurczęta mają dostęp do wybiegu, część zapotrzebowania białkowego pokrywają owady, larwy i drobne organizmy z gleby. Mimo tego pasza w karmidle nadal musi stanowić podstawę diety.

Warzywa, owoce i zielonki

Kurczęta 4 tygodniowe są już gotowe na pierwsze warzywa, owoce i zielonki. Na start sprawdza się marchew, drobno starta lub bardzo drobno posiekana, a także delikatna sałata i niewielkie ilości jabłka bez pestek. Takie dodatki wprowadzaj powoli, najpierw po kilka kęsów dziennie. Organizm piskląt potrzebuje czasu, aby przyzwyczaić się do nowej konsystencji i zawartości błonnika.

Duże znaczenie mają też zielonki, czyli świeża roślinność. Na wybiegu kurczęta same znajdują młodą trawę, liście mniszka lekarskiego czy koniczynę. Jeśli przebywają jeszcze w odchowalniku, możesz im to zorganizować ręcznie. Zielonki podawaj dobrze opłukane i posiekane, żeby ptaki ich nie deptały i nie brudziły. W małych gospodarstwach dodatkiem bywają także cukinia, buraki i kapusta, ale lepiej wprowadzać je dopiero, gdy kurczęta są bliżej ósmego tygodnia.

Przykładowe warzywa i zielonki, które możesz powoli włączać do diety czterotygodniowych kurcząt, to między innymi:

• drobno starta marchew,
• drobno posiekany mniszek lekarski,
• koniczyna z czystej łąki,
• niewielkie ilości startego jabłka bez pestek.

Jak często karmić kurczęta 4 tygodniowe?

W pierwszych dniach po wykluciu pisklęta niemal nie odchodzą od karmidła. Z wiekiem rytm karmienia trochę się zmienia, ale jedna zasada pozostaje niezmienna. Kurczaki 4 tygodniowe powinny mieć stały dostęp do paszy i świeżej wody. Nie stosuje się u nich „posiłków na godziny” tak jak u psów czy kotów. Lepiej, by jadły mało, ale często, niż raz dziennie do syta.

W praktyce karmidła napełnia się kilka razy na dobę. Przerwy w dostępie do jedzenia nie powinny być dłuższe niż kilka godzin w ciągu dnia. W nocy ptaki śpią dłużej, więc dostęp do światła i pojemników nie jest aż tak ważny. Jeśli w odchowalniku świeci się światło całą dobę, kurczęta będą podjadać także nocą, co przyspiesza przyrosty masy ciała.

Stały dostęp do paszy

Dlaczego tak ważne jest, żeby karmidło nigdy nie było całkowicie puste? Układ pokarmowy młodych kur jest przystosowany do częstego przyjmowania małych porcji pokarmu. Długie głodówki powodują, że pisklęta rzucają się na paszę, zjadają ją zbyt szybko i nabierają powietrza, co sprzyja wzdęciom i problemom z wolem. Niektóre osobniki zaczynają wtedy walczyć o miejsce przy karmidle i pojawia się dziobanie słabszych ptaków.

Dobrym rozwiązaniem jest używanie karmideł z regulacją wysokości. Kurczęta 4 tygodniowe są już wyższe niż pisklęta po wykluciu, dlatego naczynie nie powinno leżeć wprost na ściółce. Kiedy karmidło jest lekko uniesione, pasza się mniej brudzi i nie miesza się z trocinami lub słomą. Ogranicza to straty i ryzyko zjedzenia zanieczyszczonej karmy.

Karmienie w ciągu dnia

W praktyce dzienny rytm karmienia zależy od tego, czy kurczęta mają stałe światło, czy korzystają już z naturalnego dnia. W małych gospodarstwach zwykle wygląda to podobnie do rozkładu zajęć domowych. Pojemniki uzupełnia się przy porannym wejściu do kurnika, potem w południe i wieczorem. W razie potrzeby można to zrobić częściej, jeśli ptaki wszystko zjadają.

Przykładowy prosty plan karmienia czterotygodniowych kurcząt może wyglądać tak:

1. rano uzupełnienie karmideł mieszanką grower i kontrola wody,
2. w południe domieszanie niewielkiej ilości ziarna i ewentualnie zielonek,
3. po południu sprawdzenie, czy jest jeszcze pasza i w razie potrzeby dosypanie,
4. wieczorem ostatnie dosypanie paszy, wymiana części wody, szybka kontrola stanu stada.

Jeśli kurczęta wychodzą na wybieg, część pokarmu zdobędą same. Nie zwalnia to jednak z obowiązku uzupełniania karmideł. Rośliny, owady i larwy traktuj jako dodatek, a nie główne źródło energii i białka.

Jak bezpiecznie rozszerzać dietę kurcząt?

Wielu hodowców lubi rozpieszczać swoje ptaki domowymi „smakołykami”. Pytanie brzmi: jak robić to z głową, żeby nie zaszkodzić rosnącym pisklętom? Czterotygodniowe kurczęta są już ciekawskie i chętnie próbują nowości. Ich układ pokarmowy wciąż się jednak uczy, więc każdy nowy składnik warto wprowadzać stopniowo.

Wprowadzanie nowych składników

Nowe produkty trzeba podawać małymi porcjami i obserwować reakcję stada. Jeśli po wprowadzeniu marchwi, sałaty czy jabłka pisklęta zachowują się normalnie, ich pióra pozostają czyste, a odchody mają prawidłową konsystencję, porcję można powoli zwiększać. W razie biegunki lub ospałości lepiej na kilka dni wrócić do samej paszy pełnoporcjowej i świeżej wody.

Dobrym zwyczajem jest oferowanie nowości w oddzielnym naczyniu, nie wymieszanych z główną paszą. Dzięki temu kurczęta mają wybór, a ty możesz łatwiej ocenić, ile faktycznie zjadły. W ten sposób postępuje się też przy przejściu na inne ziarno, na przykład z pszenicy na mieszankę z dodatkiem jęczmienia czy owsa.

Czego unikać

Nie każdy produkt z ludzkiej kuchni nadaje się dla młodych kur. Nawet jeśli ptaki zjedzą coś z apetytem, jeszcze nie znaczy, że im to służy. Młody system trawienny źle znosi pokarmy tłuste, bardzo słone i słodkie, dlatego wiele resztek jedzenia z domu lepiej od razu wykluczyć. Zdarza się, że po takich eksperymentach pisklęta przestają rosnąć lub chorują przez długi czas.

Przy karmieniu czterotygodniowych kurcząt warto kategorycznie zrezygnować z takich produktów:

• solone wędliny i mięsa,
• potrawy smażone oraz bardzo tłuste,
• pieczywo z pleśnią lub przesadnie wilgotne resztki,
• surowe ziemniaki i obierki ziemniaczane,
• produkty z dużą ilością cukru, na przykład ciasta czy słodycze.

Ostrożnie należy też podchodzić do zbyt dużych ilości kukurydzy. Daje ona dużo energii, ale przy nadmiarze zaburza proporcje białka do energii w dawce. W konsekwencji kurczęta rosną „w tłuszcz”, a nie w mięśnie. U ras nieśnych może to później obniżać nieśność.

Woda i warunki utrzymania podczas karmienia

Bez wody nie działa żadna, nawet najlepiej ułożona dieta. Czterotygodniowe kurczęta muszą mieć stały dostęp do świeżej, czystej wody, najlepiej w poidłach łatwych do mycia. Brudne naczynia są źródłem bakterii, które w połączeniu z ciepłem odchowalnika szybko namnażają się i wywołują biegunki. Wodę dobrze jest wymieniać przynajmniej raz dziennie, a w upały nawet kilka razy.

Stały dostęp do czystej wody jest tak samo ważny dla wzrostu kurcząt, jak wysoka zawartość białka w paszy.

W pierwszych dniach życia często podaje się wodę przegotowaną. U kurcząt 4 tygodniowych nie jest to już konieczne, jeśli masz własne, pewne źródło wody lub dobrą wodociągową instalację. Ważniejsze staje się pilnowanie, aby w poidłach nie znajdowały się resztki paszy i ściółki. Gdy tylko zauważysz zanieczyszczenia, wodę trzeba wymienić, a naczynie wypłukać ciepłą wodą.

Na prawidłowe karmienie kurcząt 4 tygodniowych wpływają też warunki w kurniku. Zbyt niska temperatura ogranicza apetyt, a przeciągi narażają na choroby układu oddechowego. Kurczęta w tym wieku można już powoli wypuszczać na świeże powietrze na krótki wybieg, o ile jest sucho i niezbyt zimno. Tam same znajdą trawę, owady i inne smakołyki, które uzupełnią porcję z karmidła. Dzięki temu szybciej uczą się zachowań typowych dla dorosłych kur i lepiej wykorzystują pokarm, który im podajesz.